کشتی‌ای که تمام خدمه‌اش ناپدید شدند؛ معمای ترسناک ماری سلست پس از بیش از ۱۵۰ سال هنوز حل نشده است
در دسامبر ۱۸۷۲ کشتی ماری سلست در اقیانوس اطلس پیدا شد؛ درحالی‌که هیچ‌کس در آن حضور نداشت. کشتی هنوز قابلیت حرکت داشت، محموله و ذخایر غذایی آن باقی مانده بود، اما کاپیتان، همسرش، دختر دوساله‌شان و هفت خدمه ناپدید شده بودند. قایق نجات نیز وجود نداشت و هیچ‌وقت سرنوشت سرنشینان مشخص نشد.
تصور کنید در میان اقیانوس اطلس با کشتی‌ای روبه‌رو شوید که بادبان‌هایش هنوز باز است، محموله‌اش دست‌نخورده باقی مانده و وسایل خدمه داخل آن دیده می‌شود؛ اما حتی یک نفر هم روی عرشه حضور ندارد. نه کاپیتانی وجود دارد، نه ملوانی و نه حتی اثری از خانواده‌ای که همراه کشتی سفر می‌کردند.
این اتفاق داستان یک فیلم ترسناک نیست؛ ماجرایی واقعی است که در سال ۱۸۷۲ برای کشتی آمریکایی ماری سلست (Mary Celeste) رخ داد. بیش از ۱۵۰ سال از این حادثه می‌گذرد، اما هنوز هیچ‌کس نمی‌داند دقیقاً چه اتفاقی برای ده سرنشین آن افتاده است.
کشتی ماری سلست چه زمانی ناپدید شد؟
ماری سلست در تاریخ ۷ نوامبر ۱۸۷۲ بندر نیویورک را به مقصد جنوا در ایتالیا ترک کرد. این کشتی حامل حدود ۱۷۰۰ بشکه الکل صنعتی بود و قرار بود محموله خود را به مقصد برساند.
کاپیتان کشتی بنجامین بریگز نام داشت. او به همراه همسرش سارا، دختر دوساله‌شان سوفیا و هفت خدمه دیگر سفر می‌کرد. در مجموع ده نفر در کشتی حضور داشتند.
بریگز ناخدایی باتجربه بود و سفر دریایی برای او اتفاق تازه‌ای محسوب نمی‌شد. با این حال، این سفر قرار بود آخرین باری باشد که خانواده و خدمه‌اش دیده می‌شدند.
کشتی در طول مسیر با شرایط نامساعد جوی روبه‌رو شد. آخرین اطلاعات ثبت‌شده در دفتر کشتی مربوط به صبح روز ۲۵ نوامبر ۱۸۷۲ است؛ زمانی که ماری سلست در نزدیکی جزیره سانتا ماریا در مجمع‌الجزایر آزور قرار داشت.
پس از آن، هیچ پیام یا گزارشی از کاپیتان و سرنشینان کشتی دریافت نشد.
کشف کشتی بدون حتی یک سرنشین
در چهارم دسامبر ۱۸۷۲، خدمه یک کشتی بریتانیایی به نام دی گراتیا (Dei Gratia) متوجه کشتی‌ای شدند که به شکلی نامنظم در اقیانوس حرکت می‌کرد.
وقتی ملوانان به آن نزدیک شدند، نام کشتی را ماری سلست تشخیص دادند. آن‌ها ابتدا تلاش کردند با سرنشینان ارتباط برقرار کنند، اما هیچ پاسخی دریافت نکردند.
چند نفر از خدمه دی گراتیا برای بررسی وضعیت وارد کشتی شدند. چیزی که با آن روبه‌رو شدند عجیب بود: کشتی هنوز شناور بود و قابلیت حرکت داشت، اما هیچ انسانی در آن حضور نداشت.
درون کشتی وسایل شخصی ملوانان باقی مانده بود. محموله الکل نیز عمدتاً سالم بود و ذخایر غذا و آب برای ماه‌ها سفر کافی به نظر می‌رسید. با وجود این، قایق نجات کشتی ناپدید شده بود.
همچنین یکی از پمپ‌های کشتی از هم باز شده بود و مقداری آب در قسمت پایینی آن جمع شده بود. نشانه‌هایی از آشفتگی در عرشه و تجهیزات ناوبری نیز دیده می‌شد.
مهم‌تر از همه اینکه هیچ اثری از کاپیتان، همسرش، دختر کوچکش یا هفت ملوان دیگر پیدا نشد.
چرا خدمه یک کشتی سالم را ترک کردند؟
یکی از عجیب‌ترین پرسش‌های این پرونده همین است: چرا باید کاپیتانی باتجربه، کشتی‌ای را که هنوز قابلیت حرکت دارد ترک کند؟
اگر کشتی در حال غرق شدن بود، ترک آن منطقی به نظر می‌رسید؛ اما ماری سلست در زمان کشف، آن‌قدر سالم بود که خدمه کشتی دی گراتیا توانستند آن را تا جبل‌الطارق هدایت کنند.
در طول سال‌ها نظریه‌های مختلفی درباره علت این اتفاق مطرح شده است. بعضی افراد از حمله دزدان دریایی صحبت کرده‌اند و برخی دیگر احتمال شورش ملوانان یا حتی وقوع انفجار در محموله الکل را مطرح کرده‌اند.
اما هیچ‌کدام از این فرضیه‌ها با شواهد تاریخی به‌طور قطعی تأیید نشده‌اند.
یکی از نظریه‌های جدی‌تر به وضعیت پمپ کشتی و نگرانی احتمالی کاپیتان از میزان آب جمع‌شده در بدنه مربوط می‌شود. ممکن است بریگز تصور کرده باشد کشتی در آستانه غرق شدن است و تصمیم گرفته باشد سرنشینان را به قایق نجات منتقل کند.
فرضیه دیگری نیز به بخار الکل موجود در انبار کشتی مربوط می‌شود. احتمال دارد کاپیتان نگران نشت بخارهای قابل اشتعال و انفجار احتمالی بوده باشد؛ هرچند شواهدی که این اتفاق را ثابت کند در دست نیست.
نظریه‌ای که شاید توضیح منطقی‌تری داشته باشد
در سال ۲۰۰۷، مجله اسمیتسونین گزارشی درباره تحقیقات جدید روی پرونده ماری سلست منتشر کرد. در این بررسی، آن مک‌گرگور، مستندساز، با کمک یک متخصص اقیانوس‌شناسی تلاش کرد مسیر احتمالی کشتی و شرایط آب‌وهوایی آن روزها را بازسازی کند.
بررسی‌ها نشان داد ممکن است کاپیتان به دلیل اشتباه در محاسبه موقعیت کشتی، تصور کرده باشد که از خشکی فاصله بیشتری دارد. در چنین شرایطی، اگر پمپ کشتی نیز به‌درستی کار نمی‌کرده و میزان آب داخل بدنه افزایش یافته باشد، نگرانی او می‌توانسته بیشتر شود.
بر اساس این فرضیه، بریگز شاید تصمیم گرفته باشد کشتی را موقتاً ترک کند و سرنشینان را در قایق نجات قرار دهد تا از فاصله‌ای امن وضعیت ماری سلست را بررسی کنند.
اما اگر چنین تصمیمی گرفته شده باشد، سؤال بعدی این است که چرا هیچ‌یک از آن ده نفر به کشتی بازنگشتند؟ آیا قایق نجات در طوفان گرفتار شد؟ آیا جریان‌های دریایی آن‌ها را از کشتی دور کرد؟
هیچ پاسخ قطعی برای این پرسش‌ها وجود ندارد. این نظریه صرفاً یکی از توضیحات احتمالی برای حادثه است.
آیا داستان کشتی ارواح واقعی بود؟
ماجرای ماری سلست خیلی زود در روزنامه‌های قرن نوزدهم منتشر شد و به یکی از مشهورترین داستان‌های دریایی تبدیل شد.
حتی آرتور کانن دویل، نویسنده مشهور داستان‌های شرلوک هولمز، در سال ۱۸۸۴ داستانی تخیلی با الهام از این حادثه نوشت. روایت او جزئیات ساختگی زیادی داشت، اما به محبوبیت بیشتر افسانه کشتی ارواح کمک کرد.
با گذشت زمان، بعضی روایت‌ها جزئیاتی مانند غذای گرم باقی‌مانده روی میز یا فنجان‌های چای دست‌نخورده را نیز به ماجرا اضافه کردند. این جزئیات در گزارش‌های تاریخی معتبر تأیید نشده‌اند و نباید آن‌ها را بخشی قطعی از پرونده دانست.
تحقیقات رسمی نیز نتوانستند مدرکی برای اثبات قتل یا توطئه پیدا کنند. سرنوشت سرنشینان همچنان نامعلوم باقی ماند.
سرنوشت ده سرنشین ماری سلست چه شد؟
امروز ماری سلست همچنان یکی از مشهورترین معماهای حل‌نشده تاریخ دریانوردی محسوب می‌شود. هیچ‌یک از ده سرنشین آن دوباره دیده نشدند و هیچ مدرک قطعی درباره محل مرگ یا ناپدید شدنشان به دست نیامد.
شاید کاپیتان برای نجات خانواده و خدمه تصمیم به ترک کشتی گرفته باشد. شاید یک حادثه ناگهانی قایق نجات را از مسیر اصلی دور کرده باشد. یا شاید اتفاق دیگری رخ داده که هیچ‌وقت در اسناد تاریخی ثبت نشده است.
آنچه مسلم است، کشتی در اقیانوس پیدا شد، اما انسان‌هایی که آن را هدایت می‌کردند برای همیشه ناپدید شدند. همین تضاد میان سالم ماندن کشتی و ناپدید شدن تمام سرنشینان باعث شده داستان ماری سلست پس از گذشت بیش از یک قرن و نیم همچنان ذهن علاقه‌مندان به پرونده‌های مرموز را درگیر کند.
نظرها
هنوز کسی نظر نداده. اولین نفر باش و بگو چی فکر می‌کنی!