رهبر فرقه مرگ در کنیا به ۲۰۰ سال زندان محکوم شد؛ ماجرای مرگ ۱۹۱ نفر

رهبر فرقه مرگ در کنیا به ۲۰۰ سال زندان محکوم شد؛ راز هولناک قتل ۱۹۱ نفر

پرونده یکی از تکان‌دهنده‌ترین جنایت‌های سال‌های اخیر در آفریقا با صدور حکمی سنگین به مرحله تازه‌ای رسید. پل مکنزی، رهبر یک گروه مذهبی در کنیا که پیروانش را به روزه‌داری مرگبار تشویق می‌کرد، از سوی دادگاه عالی شهر مومباسا به مجموع ۲۰۰ سال زندان محکوم شد. این حکم در ارتباط با مرگ ۱۹۱ نفر، از جمله ۱۹۰ کودک و یک بزرگسال، صادر شده است.

مکنزی که خود را کشیش و رهبر کلیسای بین‌المللی خبر خوش معرفی می‌کرد، متهم بود با سوءاستفاده از باورهای مذهبی پیروانش، آن‌ها را به گرسنگی دادن به خود و فرزندانشان ترغیب کرده است. او به اعضای گروه وعده می‌داد که با روزه‌داری و دوری از زندگی دنیوی می‌توانند پیش از پایان جهان به بهشت برسند و با عیسی مسیح دیدار کنند.

حکم ۲۰۰ سال زندان چگونه صادر شد؟

قاضی دادگاه عالی مومباسا، دایانا کاوِدزا، در روز جمعه ۶ نوامبر ۲۰۲۶ حکم نهایی را اعلام کرد. بر اساس جزئیات منتشرشده، مکنزی به دلیل ۱۸۳ مورد قتل از طریق گرسنگی دادن به قربانیان، به ۱۰۰ سال زندان و به دلیل هشت مورد قتل مستقیم، به ۱۰۰ سال زندان دیگر محکوم شد. این دو مجازات باید پشت سر هم اجرا شوند و در مجموع ۲۰۰ سال حبس را تشکیل می‌دهند.

دادگاه اعلام کرد که مکنزی مسئولیت اصلی هدایت پیروان به منطقه‌ای دورافتاده و صدور دستورهای مرگبار را بر عهده داشته است. برخی قربانیان در نتیجه محرومیت طولانی از غذا جان باختند و تعدادی دیگر نیز با روش‌هایی مانند خفگی، ضرب‌وشتم و strangulation کشته شدند. قاضی در جریان رسیدگی به پرونده، شدت رنج کودکان و نقش رهبر گروه در سازمان‌دهی این اقدامات را مورد توجه قرار داد.

ماجرای کشف اجساد در جنگل شاکاهولا

این جنایت زمانی توجه عمومی را جلب کرد که در سال ۲۰۲۳ خبرهایی درباره مرگ مشکوک اعضای این گروه در جنگل شاکاهولا منتشر شد. پس از مراجعه خانواده‌ها و گزارش‌های مربوط به ناپدید شدن افراد، نیروهای پلیس و امداد عملیات جست‌وجو را آغاز کردند. با بررسی منطقه، گورهای دسته‌جمعی و محل‌های دفن مخفیانه کشف شد و اجساد زیادی از زمین بیرون آورده شدند.

بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۴۰۰ جسد در جریان تحقیقات از این منطقه کشف شد؛ با این حال، حکم اخیر دادگاه به ۱۹۱ قربانی مشخص مربوط می‌شود و نباید تعداد محکومیت‌های این پرونده را با کل اجساد پیدا شده یکسان دانست. بسیاری از قربانیان کودک بودند و برخی از خانواده‌ها هنوز در انتظار شناسایی عزیزان خود هستند.

چگونه پیروان به این گروه جذب شدند؟

مکنزی از طریق فعالیت‌های مذهبی و سخنرانی‌های خود توانسته بود گروهی از پیروان را گرد هم آورد. او با معرفی خود به‌عنوان واعظی مذهبی، باورهایی درباره نزدیک بودن پایان جهان مطرح می‌کرد و از اعضا می‌خواست ارتباط خود را با زندگی عادی و نهادهای اجتماعی قطع کنند. گزارش‌ها حاکی است که این گروه آموزش رسمی و مراجعه به مراکز درمانی را نیز با دیدگاهی منفی معرفی می‌کرد.

پس از آنکه فعالیت کلیسای او در سال ۲۰۱۹ متوقف شد، پیروان به منطقه‌ای دورافتاده در جنگل شاکاهولا منتقل شدند. زندگی در آن منطقه، دور از نظارت عمومی و دسترسی آسان خانواده‌ها، شرایط را برای کنترل بیشتر اعضا فراهم کرده بود. دادستان‌ها می‌گویند دستورهای مربوط به روزه‌داری به‌ویژه درباره کودکان اجرا می‌شد و افراد مخالف نیز با تهدید و خشونت روبه‌رو می‌شدند.

محکومیت همدستان رهبر فرقه

این پرونده تنها به مکنزی محدود نماند. ۲۸ نفر دیگر نیز به‌عنوان همدست در این جنایت محاکمه و محکوم شدند. در میان متهمان، افرادی حضور داشتند که وظیفه کنترل پیروان، جلوگیری از خروج آن‌ها و اجرای دستورهای رهبر گروه را بر عهده داشتند. برخی دیگر نیز در دفن اجساد و پنهان کردن آثار مرگ قربانیان نقش داشتند.

یکی از چهره‌های مهم این گروه، دستیار مکنزی به نام اسمارت مواکالاما بود که به ۱۶۰ سال زندان محکوم شد. مجازات سایر متهمان نیز با توجه به میزان مسئولیت و نقش آن‌ها در پرونده متفاوت اعلام شده است. دادگاه تأکید کرد که مشارکت در اجرای دستورهای مرگبار، حتی اگر فرد رهبر اصلی گروه نباشد، مسئولیت کیفری به همراه دارد.

واکنش‌ها به حکم دادگاه

صدور حکم ۲۰۰ سال زندان با واکنش‌های گسترده‌ای روبه‌رو شد. برخی خانواده‌های قربانیان معتقد بودند مجازات تعیین‌شده برای چنین فاجعه‌ای کافی نیست و خواستار مجازاتی شدیدتر بودند. دادستان‌ها نیز پیش‌تر درخواست مجازات اعدام برای مکنزی را مطرح کرده بودند؛ با این حال، دادگاه حکم حبس طولانی‌مدت را صادر کرد.

وکیل مکنزی اعلام کرده است که قصد دارد به حکم اعتراض کند. خود او نیز در طول رسیدگی قضایی اتهام‌ها را رد کرده بود، اما دادگاه دفاعیات او را نپذیرفت و مسئولیت اصلی جنایت را متوجه وی دانست.

پرونده‌ای که هنوز تمام نشده است

با وجود صدور حکم در ارتباط با ۱۹۱ قربانی، ماجرای شاکاهولا همچنان ابعاد حل‌نشده‌ای دارد. مقام‌های کنیا پیش‌تر از کشف صدها جسد در این منطقه خبر داده بودند و تحقیقات درباره مرگ‌های دیگر و پرونده‌های جداگانه مرتبط با مکنزی ادامه دارد. او همچنین با اتهام‌های دیگری از جمله جرائم مرتبط با تروریسم و مرگ افراد در پرونده‌ای جداگانه روبه‌رو است که هنوز باید در روند قضایی بررسی شوند.

این حادثه بار دیگر موضوع نظارت بر گروه‌های مذهبی و جلوگیری از سوءاستفاده از باورهای مردم را در کنیا به بحثی جدی تبدیل کرده است. بسیاری می‌پرسند چگونه هشدارهای قبلی درباره فعالیت‌های این گروه نتوانستند مانع مرگ این تعداد انسان شوند. پرونده پل مکنزی تنها داستان یک رهبر فرقه نیست؛ بلکه نمونه‌ای تلخ از پیامدهای فریب، کنترل روانی و نبود نظارت مؤثر بر فعالیت گروه‌های افراطی است.