جنجال قراردادهای NewJeans؛ بندهای بحثبرانگیز توافق با ADOR زیر ذرهبین رفت
گزارش نیویورکتایمز درباره قرارداد اعضای گروه نیوجینز با آژانس ADOR، جزئیاتی درباره حقوق استراحت و تحصیل، جریمههای فسخ قرارداد و استفاده تجاری از صدا و تصویر هنرمندان مطرح کرده است. این گزارش با واکنش ADOR روبهرو شد؛ آژانس اعلام کرده قراردادها با مشارکت اعضا، خانوادهها و نمایندگان حقوقی تنظیم شدهاند و استفاده از صدای اعضا برای هوش مصنوعی بدون رضایت آنها انجام نمیشود.

جنجال قراردادهای NewJeans؛ بندهای بحثبرانگیز توافق با ADOR زیر ذرهبین رفت
انتشار گزارشی از روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز درباره مفاد قرارداد اعضای گروه کرهای NewJeans با شرکت ADOR، بار دیگر توجهها را به شرایط کاری هنرمندان نوجوان در صنعت کیپاپ جلب کرده است. این گزارش که در نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، بخشهایی از قرارداد انحصاری اعضای گروه را بررسی میکند؛ قراردادی که در سال ۲۰۲۲ و زمانی امضا شده بود که اعضا بین ۱۴ تا ۱۷ سال داشتند.
مفاد مطرحشده در گزارش، موضوعاتی مانند حقوق استراحت و تحصیل، محدودیتهای مربوط به زندگی شخصی، هزینههای زیبایی و مراقبت از پوست، جریمههای فسخ قرارداد و حق استفاده از نام، تصویر و صدای هنرمندان را در بر میگیرد. انتشار این جزئیات واکنش شرکت مادر ADOR، یعنی HYBE، و خود آژانس را به دنبال داشته است. این شرکتها بخشهایی از برداشت نیویورکتایمز را رد کرده و توضیحاتی درباره روند تنظیم قرارداد ارائه دادهاند.
قرارداد اعضای NewJeans چه زمانی امضا شد؟
اعضای NewJeans پیش از آغاز فعالیت رسمی گروه، در سال ۲۰۲۲ قراردادهای انحصاری خود را با ADOR امضا کردند. این توافقها در دورهای تنظیم شدند که اعضا هنوز نوجوان بودند و به همین دلیل، موضوع حمایتهای قانونی و حرفهای از هنرمندان زیر سن قانونی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
نیویورکتایمز در گزارش خود اعلام کرده که نسخهای از قراردادها را بررسی کرده و برخی بندهای آن را با مفاد قرارداد استاندارد پیشنهادی دولت کره جنوبی مقایسه کرده است. براساس این بررسی، شماری از عبارتهای مربوط به حفاظت از حقوق هنرمندان نوجوان، از جمله تضمینهای مشخص درباره سلامت جسمی و روانی، آموزش و زمان استراحت، در متن قرارداد مورد بررسی وجود نداشتهاند.
این موضوع یکی از مهمترین محورهای انتقاد مطرحشده در گزارش است؛ زیرا اعضای گروه هنگام امضای قرارداد در سنینی قرار داشتند که ادامه تحصیل، سلامت و شرایط مناسب فعالیت حرفهای اهمیت زیادی دارد.
حقوق استراحت و تحصیل؛ یکی از محورهای اصلی گزارش
یکی از بخشهای بحثبرانگیز گزارش نیویورکتایمز به نبود برخی تضمینهای صریح درباره خواب، استراحت و تحصیل در متن قرارداد اختصاص دارد. این روزنامه همچنین به برنامههای تمرینی فشرده اعضا در دوران پیش از debut گروه اشاره کرده است.
طبق اطلاعاتی که در گزارش منتشر شده، برخی تمرینها و کلاسهای آموزشی اعضا تا ساعات پایانی شب ادامه پیدا میکرده و در مواردی زمان تمرین تا حدود ساعت دو بامداد گزارش شده است. همچنین گفته شده چهار نفر از پنج عضو گروه در مقطعی تحصیل در مدرسه را ترک کردهاند.
البته این موارد بهمعنای اثبات تخلف قانونی از سوی آژانس نیستند. HYBE در واکنش به گزارش تأکید کرده که برای هنرمندان نوجوان، توافقنامه تکمیلی ویژهای با هدف حمایت از حقوق آنها وجود داشته است. به گفته این شرکت، این توافقنامه شامل مواردی مانند حق خواب، استراحت، آموزش و حقوق شخصی بوده و تا زمان رسیدن هنرمند به سن قانونی اعتبار داشته است.
بنابراین اختلاف اصلی بر سر این است که آیا قرارداد انحصاری منتشرشده بهتنهایی تمام حمایتهای لازم را منعکس میکرده یا توافقهای تکمیلی نیز باید در ارزیابی شرایط اعضا در نظر گرفته شوند.
محدودیتهای زندگی شخصی و رفتار اعضا
بخش دیگری از گزارش به بندهایی مربوط میشود که رفتار و زندگی شخصی اعضا را تحت تأثیر قرار میدهند. طبق متن نقلشده از قرارداد، مواردی مانند رفتار غیرصادقانه، بیتوجهی به مراقبت شخصی و روابط عاطفی نامناسب میتوانستهاند در چارچوب محدودیتهای قراردادی قرار بگیرند.
همچنین گزارش به بندی اشاره میکند که انتشار اظهاراتی را که ممکن است به اعتبار شرکت آسیب بزند، محدود میکند؛ حتی اگر درباره درست یا نادرست بودن آن اظهارات اختلاف وجود داشته باشد.
چنین بندهایی در قراردادهای صنعت سرگرمی اهمیت زیادی دارند؛ زیرا هنرمندان علاوه بر فعالیت هنری، در معرض محدودیتهایی درباره حضور عمومی، ارتباطات شخصی و اظهارنظر درباره شرکت خود قرار میگیرند. با این حال، تفسیر حقوقی این بندها و میزان قابلیت اجرای آنها موضوعی جداگانه است و صرف انتشار متن قرارداد، بهتنهایی نتیجه نهایی یک دعوای حقوقی را مشخص نمیکند.
هزینههای زیبایی و مراقبت از پوست
موضوع دیگری که در گزارش نیویورکتایمز مورد توجه قرار گرفته، هزینههای مربوط به مراقبت از پوست و برخی اقدامات زیبایی در دوران کارآموزی اعضاست. براساس گزارش، در قرارداد بندی وجود داشته که میتوانسته بخش قابلتوجهی از هزینههای مرتبط با این خدمات را بر عهده اعضا قرار دهد.
این مسئله در صنعت کیپاپ حساسیت زیادی دارد؛ زیرا ظاهر هنرمندان و استانداردهای تصویری بخش مهمی از فعالیت تجاری گروهها محسوب میشود. گزارش همچنین به ادعاهایی درباره پیشنهاد برخی اقدامات زیبایی به تعدادی از اعضا اشاره کرده است.
در مقابل، HYBE اعلام کرده که این شرکت هیچگاه هنرمندان را برخلاف خواست شخصیشان به انجام عملهای زیبایی یا اقدامات مشابه مجبور نمیکند. این شرکت همچنین توضیح داده که هزینههای واقعی دوران کارآموزی اعضای NewJeans را پرداخت کرده و آنها پس از شروع فعالیت رسمی، با بدهی ناشی از این هزینهها روبهرو نبودهاند.
جریمه فسخ قرارداد چگونه محاسبه میشود؟
یکی از مهمترین بخشهای گزارش به شیوه محاسبه جریمههای مربوط به فسخ قرارداد اختصاص دارد. براساس توضیحات نیویورکتایمز، در قرارداد استاندارد پیشنهادی دولت کره جنوبی، محاسبه جریمه معمولاً بر پایه میانگین درآمد ماهانه و مدت باقیمانده از قرارداد انجام میشود.
اما طبق گزارش، در قرارداد اعضای NewJeans شیوه محاسبه متفاوتی مطرح شده است؛ بهگونهای که ماههایی که درآمد واقعی ایجاد شدهاند، در محاسبه نقش دارند. منتقدان معتقدند چنین روشی میتواند در برخی شرایط به مبلغ بالاتری برای جریمه منجر شود.
HYBE این برداشت را رد کرده و گفته است مبنای محاسبه جریمه از نظر اثر اقتصادی فراتر از استانداردهای متعارف صنعت سرگرمی نیست. شرکت همچنین به سرمایهگذاری قابلتوجه خود برای آموزش، آمادهسازی و معرفی گروه اشاره کرده است.
نگرانی درباره استفاده از صدا و تصویر اعضا با هوش مصنوعی
شاید یکی از حساسترین موضوعات مطرحشده در گزارش، حقوق مربوط به نام، تصویر و صدای اعضا پس از پایان قرارداد باشد. نیویورکتایمز نوشته است که مفاد مورد بررسی میتواند به ADOR اجازه دهد پس از پایان قرارداد نیز از برخی حقوق تجاری مرتبط با هویت اعضا استفاده کند یا مجوز استفاده از آنها را به اشخاص ثالث بدهد.
این موضوع با گسترش فناوری هوش مصنوعی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تولید صدای مصنوعی، شبیهسازی چهره و ساخت چتباتهایی با هویت هنرمندان از جمله کاربردهایی هستند که در گزارش بهعنوان زمینههای احتمالی استفاده از این حقوق مطرح شدهاند.
با این حال، مطرح شدن چنین احتمالی بهمعنای آن نیست که شرکت الزاماً قصد استفاده از صدای اعضا برای ساخت نسخه هوش مصنوعی یا چتبات را داشته است. HYBE و ADOR اعلام کردهاند استفاده از صدا و تصویر هنرمندان در محتوای هوش مصنوعی به رضایت جداگانه و فردی آنها نیاز دارد و برنامهای برای استفاده خودسرانه از این حقوق وجود ندارد.
پاسخ ADOR و HYBE به گزارش نیویورکتایمز
پس از انتشار گزارش، HYBE و ADOR در بیانیهای رسمی به بخشهای مختلف آن واکنش نشان دادند. یکی از توضیحات اصلی آنها این بود که قرارداد اعضا پس از چند ماه گفتوگو و بررسی تنظیم شده است.
به گفته شرکت، پیشنویس قرارداد در ژانویه ۲۰۲۲ در اختیار طرفهای مرتبط قرار گرفته و نسخه نهایی در آوریل همان سال، پس از تبادل نظر، پاسخ به پرسشها و بررسی حقوقی امضا شده است. HYBE همچنین اعلام کرده که مین هی جین، مدیر وقت ADOR، معاون منصوبشده از سوی او، اعضا، والدین آنها و نمایندگان حقوقی برخی اعضا در هماهنگی متن نهایی نقش داشتهاند.
شرکت همچنین تأکید کرده که توافقنامه تکمیلی ویژه هنرمندان نوجوان، حقوقی مانند استراحت، خواب و تحصیل را پوشش میداده است. از نگاه HYBE، بررسی قرارداد بدون در نظر گرفتن این توافقنامه تصویر کاملی از تعهدات شرکت ارائه نمیکند.
در مقابل، گزارش نیویورکتایمز پرسشهایی را درباره متن قرارداد اصلی و میزان شفافیت حمایتهای در نظر گرفتهشده برای اعضا مطرح کرده است. بنابراین، اختلاف دیدگاه میان گزارش رسانهای و پاسخ شرکت همچنان یکی از بخشهای مهم این ماجراست.
چرا این پرونده برای صنعت کیپاپ اهمیت دارد؟
جنجال قراردادهای NewJeans تنها به اختلاف میان یک گروه و آژانس محدود نمیشود. این پرونده بار دیگر بحث گستردهتری را درباره قدرت شرکتهای سرگرمی، حقوق هنرمندان نوجوان و مرز میان مدیریت حرفهای و کنترل زندگی شخصی مطرح کرده است.
گروههای کیپاپ معمولاً از سالها پیش از debut وارد دورههای آموزشی فشرده میشوند. در این مسیر، شرکتها هزینههای زیادی برای آموزش آواز، رقص، زبان، تولید موسیقی و بازاریابی پرداخت میکنند. در مقابل، هنرمندان ممکن است با قراردادهای بلندمدت و محدودیتهای متعدد روبهرو شوند.
از سوی دیگر، گسترش هوش مصنوعی باعث شده حقوق مربوط به صدا و تصویر هنرمندان دیگر فقط به تبلیغات، موزیکویدئوها و محصولات تجاری محدود نباشد. امکان تولید محتوای مصنوعی با هویت یک خواننده، ضرورت تعیین دقیق رضایت و مالکیت حقوق دیجیتال را بیشتر کرده است.
در حال حاضر، گزارش نیویورکتایمز و پاسخ رسمی HYBE و ADOR دو روایت متفاوت از شرایط قرارداد اعضای NewJeans ارائه میکنند. آنچه روشن است، اهمیت عمومی این بحث و ضرورت شفافیت بیشتر درباره حقوق هنرمندان نوجوان در صنعت موسیقی کره جنوبی است. با ادامه اختلافها و بررسی مفاد قراردادها، احتمال دارد این پرونده همچنان در مرکز توجه رسانهها و طرفداران کیپاپ باقی بماند.




نظرها
هنوز کسی نظر نداده. اولین نفر باش و بگو چی فکر میکنی!