تسلا تولید سایبرتراک را متوقف می‌کند؟ تصمیم جنجالی ایلان ماسک برای سال ۲۰۲۷

تصمیم تازه تسلا درباره آینده سایبرتراک

تسلا قصد دارد تولید وانت برقی جنجالی سایبرتراک را در کارخانه گیگافکتوری تگزاس، حدود میانه سال ۲۰۲۷، کاهش دهد و به‌تدریج متوقف کند. این خبر را ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، روز جمعه ششم نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس توضیح داد که تغییر برنامه تولید این خودرو به شرکت اجازه می‌دهد ظرفیت کارخانه را برای افزایش تولید سایبرکب، تاکسی خودران تسلا، اختصاص دهد. این تصمیم در شرایطی مطرح شده که سایبرتراک از زمان عرضه با فروش کمتر از انتظار، انتقادهای مربوط به طراحی و چندین فراخوان ایمنی روبه‌رو بوده است.

بااین‌حال، یک نکته مهم در خبر وجود دارد: ماسک نگفته است که تولید سایبرتراک در تمام کارخانه‌های احتمالی تسلا برای همیشه پایان می‌یابد. در گزارش رویترز نیز آمده که هنوز مشخص نیست تولید این وانت به محل دیگری منتقل خواهد شد یا به‌طور کامل کنار گذاشته می‌شود. کارخانه آستین تگزاس تنها مرکز شناخته‌شده تسلا برای ساخت قطعات تخصصی این مدل است. بنابراین، آنچه فعلاً می‌توان با اطمینان گفت، برنامه تسلا برای متوقف کردن تولید سایبرتراک در کارخانه تگزاس در حدود نیمه سال آینده میلادی است، نه اعلام رسمی پایان همیشگی این خودرو.

فروش سایبرتراک چرا به هدف نرسید؟

سایبرتراک در ابتدا یکی از بلندپروازانه‌ترین پروژه‌های تسلا محسوب می‌شد. ایلان ماسک هنگام معرفی این خودرو از ظرفیت تولید سالانه حدود ۲۵۰ هزار دستگاه صحبت کرده بود؛ عددی که نشان می‌داد شرکت انتظار دارد وانت برقی جدید به محصولی بسیار پرفروش تبدیل شود. اما آمار فروش واقعی فاصله زیادی با آن هدف داشت. طبق داده‌های شرکت تحقیقاتی Kelley Blue Book که رویترز به آن استناد کرده، تسلا در سال ۲۰۲۵ تنها ۲۰ هزار و ۲۳۷ دستگاه سایبرتراک در آمریکا فروخت. این رقم در مقایسه با فروش ۳۸ هزار و ۹۶۵ دستگاهی سال ۲۰۲۴، کاهش حدود ۴۸ درصدی را نشان می‌دهد.

چنین افتی برای خودرویی که با تبلیغات گسترده و وعده‌های بزرگ وارد بازار شده بود، قابل‌توجه است. سایبرتراک قرار بود مشتریانی را جذب کند که به وانت‌های قدرتمند و متفاوت علاقه دارند و هم‌زمان می‌خواهند یک خودروی تمام‌برقی داشته باشند. بااین‌حال، قیمت بالا، محدودیت‌های عرضه، تغییرات مکرر قیمت و نگرانی‌های مربوط به کیفیت باعث شدند استقبال بازار به سطح پیش‌بینی‌شده نرسد. از سوی دیگر، بازار وانت‌های برقی در آمریکا نیز برخلاف انتظار بسیاری از خودروسازان، رشد آسانی نداشته است. مدل‌های برقی شرکت‌های رقیب هم برای جذب مشتریان سنتی وانت با دشواری روبه‌رو شده‌اند.

از طراحی آینده‌نگر تا حاشیه‌های فراوان

سایبرتراک نخستین بار در نوامبر ۲۰۱۹ معرفی شد. ظاهر زاویه‌دار، بدنه فلزی نقره‌ای و طراحی متفاوت آن باعث شد از همان مراسم رونمایی به یکی از بحث‌برانگیزترین خودروهای جهان تبدیل شود. تسلا می‌خواست محصولی بسازد که از وانت‌های معمولی فاصله داشته باشد و تصویری متفاوت از آینده خودروهای برقی ارائه کند. بدنه ساخته‌شده از فولاد ضدزنگ و فرم هندسی خاص خودرو، توجه زیادی در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های خودرویی ایجاد کرد.

بااین‌حال، همان مراسم رونمایی با اتفاقی غیرمنتظره همراه شد. تسلا قصد داشت مقاومت شیشه‌های خودرو را به نمایش بگذارد، اما هنگام پرتاب گوی فلزی به سمت شیشه، سطح آن ترک برداشت. این اتفاق به‌سرعت در اینترنت منتشر شد و به یکی از تصاویر ماندگار رونمایی سایبرتراک تبدیل شد. پس از آن نیز مسیر تولید خودرو با تأخیرهای متعدد همراه بود. قرار بود تولید در سال ۲۰۲۱ آغاز شود، اما مشکلات زنجیره تأمین و آماده‌سازی کارخانه باعث شد تحویل نخستین خودروها تا اواخر سال ۲۰۲۳ به تعویق بیفتد.

فراخوان‌های ایمنی و مشکلات کیفیت

یکی دیگر از چالش‌های مهم سایبرتراک، فراخوان‌های متعدد پس از آغاز تحویل به مشتریان بوده است. طبق اطلاعات اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراه‌های آمریکا، این خودرو از زمان ورود به بازار در اواخر سال ۲۰۲۳ تاکنون با ۱۱ فراخوان روبه‌رو شده است. برخی از این فراخوان‌ها به مشکلاتی مربوط بوده‌اند که نیاز به تعمیر فیزیکی خودرو داشته‌اند و برخی دیگر با به‌روزرسانی نرم‌افزاری از راه دور برطرف شده‌اند.

یکی از موارد مهم در آوریل ۲۰۲۴ اتفاق افتاد؛ زمانی که تسلا هزاران دستگاه سایبرتراک را به دلیل احتمال جدا شدن روکش پدال گاز فراخواند. در صورت جابه‌جایی این قطعه و گیر کردن آن در پوشش داخلی، احتمال گیر کردن پدال و افزایش ناخواسته سرعت وجود داشت. در مارس ۲۰۲۵ نیز نزدیک به ۴۶ هزار دستگاه به دلیل احتمال جدا شدن قطعه نوار نوری نصب‌شده روی بدنه فراخوان شدند. این موارد به نگرانی‌ها درباره کنترل کیفیت خودرو اضافه کردند. البته همه فراخوان‌ها به معنای وجود نقص یکسان یا خطر قطعی برای تمام خودروها نیستند؛ هر فراخوان موضوع فنی مشخصی دارد و باید جداگانه بررسی شود.

چرا تسلا به سمت سایبرکب می‌رود؟

دلیل اصلی تغییر برنامه تولید سایبرتراک، تمرکز بیشتر تسلا بر سایبرکب است؛ خودرویی که برای فعالیت به‌عنوان تاکسی خودران طراحی شده است. این محصول بخشی از برنامه بزرگ‌تر ماسک برای تبدیل تسلا از یک خودروساز صرف به شرکتی فعال در حوزه هوش مصنوعی، رباتیک و حمل‌ونقل خودران محسوب می‌شود. سایبرکب برخلاف خودروهای معمولی، با طراحی دو سرنشینه معرفی شده و در نسخه نمایشی آن فرمان و پدال‌های سنتی وجود ندارد.

ماسک معتقد است شبکه‌ای از خودروهای خودران می‌تواند در آینده بخش مهمی از حمل‌ونقل شهری را برعهده بگیرد. در چنین مدلی، خودروها بدون راننده انسانی مسافر جابه‌جا می‌کنند و از طریق یک شبکه نرم‌افزاری مدیریت می‌شوند. بااین‌حال، تجاری‌سازی گسترده این فناوری هنوز با پرسش‌های فنی و قانونی همراه است. نهادهای نظارتی آمریکا نیز درباره برخی جنبه‌های ایمنی و تأییدیه‌های سایبرکب پرسش‌هایی مطرح کرده‌اند. بنابراین، افزایش ظرفیت تولید این خودرو به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که تسلا بتواند در کوتاه‌مدت به اهداف خود در بازار تاکسی‌های خودران برسد.

واکنش ایلان ماسک به پایان یک دوره

پس از انتشار خبر تغییر برنامه تولید، یکی از کاربران شبکه ایکس درباره آینده سایبرتراک از ماسک سؤال کرد. او در پاسخ، سایبرتراک را بهترین خودرویی توصیف کرد که تسلا تاکنون ساخته است و تغییر برنامه تولید آن را پایان یک دوره دانست. این واکنش نشان می‌دهد که با وجود مشکلات تجاری و افت فروش، ماسک همچنان نگاه مثبتی به ارزش مهندسی و فناوری این خودرو دارد.

از سوی دیگر، مهندس ارشد پروژه سایبرتراک نیز گفته است فناوری‌های توسعه‌یافته برای این وانت در پروژه‌های آینده تسلا، از جمله سایبرکب، کاربرد خواهند داشت. این موضوع می‌تواند به این معنا باشد که کنار رفتن یا محدود شدن تولید یک مدل لزوماً به معنی کنار گذاشتن تمام فناوری‌های آن نیست. تجربه طراحی بدنه، سامانه‌های الکترونیکی و فرایندهای تولید ممکن است در محصولات بعدی شرکت مورد استفاده قرار بگیرد.

آینده سایبرتراک چه خواهد شد؟

تصمیم تسلا پرسش‌های زیادی درباره آینده این وانت برقی ایجاد کرده است. آیا شرکت تولید آن را به کارخانه دیگری منتقل می‌کند؟ آیا نسخه‌های جدیدی از خودرو معرفی خواهند شد یا سایبرتراک به‌تدریج از سبد محصولات تسلا کنار می‌رود؟ در حال حاضر پاسخ قطعی برای این پرسش‌ها وجود ندارد. آنچه از اعلام ماسک و گزارش رویترز مشخص است، برنامه توقف تولید در کارخانه تگزاس در حدود نیمه سال ۲۰۲۷ و اختصاص ظرفیت بیشتر به سایبرکب است.

این اتفاق می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات راهبردی تسلا در سال‌های اخیر باشد. سایبرتراک با وعده‌های بزرگ وارد بازار شد و از نظر طراحی توجه زیادی به دست آورد، اما نتوانست فروش مورد انتظار شرکت را ثبت کند. اکنون تسلا به‌جای ادامه تمرکز بر افزایش تولید این وانت، قصد دارد منابع خود را به فناوری تاکسی خودران اختصاص دهد. موفقیت این تصمیم به عملکرد سایبرکب، استقبال مشتریان و توانایی تسلا در عبور از موانع قانونی بستگی دارد. آینده سایبرتراک نیز تا زمانی که شرکت درباره ادامه تولید یا توقف کامل آن توضیح رسمی ندهد، همچنان نامشخص خواهد ماند.